Kinderopvang vinden in Duitsland: een gids voor expat-ouders

Relevante artikelen

Deze gids dekt het aanbod van kinderdagverblijven in Duitsland: kinderdagverblijf, kinderdagverblijf, voorschoolse opvang, buitenschoolse opvang, gastouders en au pairs.

Als je met kinderen naar Duitsland verhuist, vind je in Duitsland gemakkelijk een breed aanbod aan kinderopvang, maar de kosten en beschikbaarheid van kinderopvang variëren. Het organiseren van kinderopvang kan in de beste tijden zenuwslopend zijn, maar expats worden geconfronteerd met extra uitdagingen, zoals taalbarrières. Wat gemakkelijk of gratis verkrijgbaar is, kan ook moeilijk te vinden zijn, maar het aanbod van kinderopvangfaciliteiten in Duitsland neemt toe. Hier is onze gids voor het vinden van de juiste kinderopvang in Duitsland, of je nu op zoek bent naar fulltime opvang voor een nieuwe baby of naschoolse opvang voor een 10-jarige.

Mogelijkheden en kosten kinderopvang in Duitsland

Doorgaans zal de zorg voor kinderen tot drie jaar bij gastouders, een oppas of andere thuiszorg of in een privé-kinderdagverblijf plaatsvinden. Sinds de legalisering in 2013 hebben kinderen vanaf 12 maanden wettelijk recht op een kinderopvangplaats, die deels door de staat wordt gesubsidieerd. Kinderen van drie tot zes jaar hebben ook recht op een plaats in de kleuterschool en enkele naschoolse clubs. Schoolgaande kinderen (6+) hebben de extra mogelijkheid van omhullende opvang op school, hoewel niet alle scholen dit aanbieden.

Prijzen voor kinderdagverblijf (Kinderstagesbetreuung) zijn zeer betaalbaar in Duitsland, met kinderdagverblijven die doorgaans 70-150 euro per kind per maand rekenen. Subsidies zijn vaak beschikbaar voor gezinnen met een laag inkomen. Dit varieert van regio tot regio en wordt doorgaans op een glijdende schaal uitgewerkt, afhankelijk van het aantal benodigde zorguren en het totale gezinsinkomen. Sommige instellingen zullen meer in rekening brengen, vooral voor langere uren of maaltijden. Buitenschoolse opvang is een vergelijkbare prijs.

De regering heeft toegezegd voor alle drie- tot zesjarigen voorschoolse plaatsen te vinden en kinderopvangplaatsen voor ten minste een derde van de kinderen onder de drie jaar, en het aanbod zou moeten toenemen. Echter, het krijgen van de plek die je wilt – vooral als je ergens met langere uren of taalondersteuning nodig hebt, of in een grote stad woont – kan erg competitief zijn, dus het is het beste om zo vroeg mogelijk te informeren, zelfs tijdens de zwangerschap. In sommige gevallen zal dit worden uitgelachen, maar in bijzonder competitieve gebieden, met name voor overtekende internationale scholen, is vroegtijdige aanmelding noodzakelijk.

Veel kinderdagverblijven en peuterspeelzalen zijn geregistreerd op de overheidskinderopvangzoeker (alleen in het Duits) en op de onafhankelijke site www.kita.de (alleen in het Duits).

Kinderdagverblijven in Duitsland: kinderen onder de 3 jaar

De zorg voor kinderen onder de drie jaar wordt particulier vergoed. Kwekerijen (Krippen) kan worden beheerd door individuen, bedrijven of religieuze organisaties zoals kerken. Een paar bieden ondersteuning aan niet-Duitstalige kinderen, maar met uitzondering van degenen die zijn verbonden aan internationale scholen, zullen de meeste puur Duitstalig zijn.

Uren variëren van instelling tot instelling. Openen om 8.00 uur en sluiten om 13.00 uur is gebruikelijk, terwijl sommige langere openingstijden hebben tot 15.00 uur of 18.00 uur. Latere uren zijn zeldzaam.

Kleuterscholen in Duitsland: kinderen ouder dan drie jaar

Sinds 2007 hebben alle kinderen ouder dan 3 jaar wettelijk recht op een voorschoolse plaats. Kleuterscholen heten kleuterschool of Kita (deze worden ook wel Kinderstages). Deze laatste zijn doorgaans minder formeel en kunnen naschoolse opvang bieden aan kinderen in de basisschoolleeftijd. Beide worden bemand door gekwalificeerde onderwijsprofessionals.

Lees meer in Expatica’s artikel over voorschoolse opties in Duitsland.

Voor- en naschoolse opvang

Kinderen in Duitsland hebben een leerplicht vanaf het moment dat ze zes worden aan het begin van het schooljaar (augustus of september) totdat een kind 16-18 jaar oud is. De schooldag begint meestal om 8 uur ’s ochtends en naschoolse opvang moet mogelijk al om 13 uur worden geregeld, hoewel de schooluren per land verschillen.

In Duitsland wordt voor- en naschoolse opvang doorgaans verzorgd door ‘schoolclubs’ ter plaatse (Schulhort of Horte), meestal alleen beschikbaar voor kinderen die naar de betreffende basisschool of middelbare school gaan, of off-site bij een Kita (peuter). U vindt er ook zorgdiensten aangeboden door Kitas voor kinderen van drie tot zes jaar, maar ook omhullende opvang (ontbijt of voorschoolse en buitenschoolse clubs) voor kinderen in de basisschoolleeftijd, een combinatie die ideaal kan zijn als u meer dan één kind heeft.

Schulehort wordt doorgaans georganiseerd door de individuele school en zal diensten verlenen op basis van de lokale vraag en beschikbare faciliteiten. Daardoor is er een enorme variatie in het land. Het belangrijkste voordeel is dat het kind de hele dag op één plek is en meestal wordt begeleid door leraren of onderwijsassistenten. Schulhort kan al om 16.00 uur sluiten, en beide Schulhort en Kita meestal om 18.00 uur gesloten.

De vergoedingen voor voor- of naschoolse opvang zijn doorgaans redelijk, maar dit zal variëren afhankelijk van de aangeboden faciliteiten (bijv. maaltijden), het aantal uren en het concurrentievermogen van het gebied.

Kinderoppassers

Een minder formele sfeer wordt gecreëerd door de gastouder (Tagesmütter of Tagesvater), die bij hen thuis opvang bieden. Elke gastouder bepaalt zijn eigen beschikbaarheid en de leeftijden waarmee hij wil werken. Sommige zullen baby’s en middelbare scholieren nemen, maar de meeste richten zich op peuters en kinderen in de basisschoolleeftijd.

Veel open langer dan een Kita en kan bereid zijn om kinderen van school of kinderdagverblijf op te halen. De prijzen zijn meestal vergelijkbaar met die voor lokale kwekerijen. Omdat een kinderoppas echter meestal alleen werkt, is het van cruciaal belang dat u zich op uw gemak voelt met zowel het individu als hun thuisomgeving. Ook kunnen ze meestal geen dekking bieden als ze ziek worden of een huisramp hebben (bijvoorbeeld een gesprongen leiding).

Reken erop dat je 10-15 euro per uur betaalt, en dat de gastouder ook voor zijn eigen of andere kinderen zorgt. In Duitsland is het maximum aantal kinderen per gastouder vijf.

Thuiszorg: nannies, au pairs en babysitters

Individuele zorg in uw eigen huis kan kinderen helpen zich te vestigen. Het kan ook een goede manier zijn om contact te leggen met Engels of een andere moedertaal. Het kennisniveau dat u kunt verwachten en de prijzen lopen sterk uiteen.

De belangrijkste opties zijn:

  • Een professionele oppas (Kinderfrau) kunnen beschikken over kwalificaties voor kinderopvang uit hun land van herkomst of Duitse – deze verschillen van staat tot staat. De oppas moet ook ervaring hebben en kunnen omgaan met zeer kleine kinderen en baby’s. Ze kunnen er wonen of niet, en moeten worden behandeld als werkende professionals, met een werkweek van ongeveer 40 uur. Reken op een salaris van ongeveer 1.800–27,00 euro per maand, plus werkgeversbelasting en premies voor de ziektekostenverzekering.
  • Een au pair (Au Pair) zijn doorgaans veel betaalbaarder, maar meestal niet gekwalificeerd. Het zijn meestal tieners of jonge volwassenen ver van huis, en ze zullen meestal bij je wonen. Verwacht minimaal 260 euro per maand en meer te betalen, plus kost en inwoning, ziektekostenverzekering en Duitse taallessen.
  • Babysitters (Oppas) hebben meestal geen kwalificaties en kunnen overal in het spectrum vallen, van een tiener tot een gepensioneerde verpleegster. Het regelen van een schema dat bij jullie beiden past, kan complex zijn. Verwacht ongeveer EUR 6-10 per uur te betalen voor informele vrijdagavondtoezicht door tieners en EUR 10-15 per uur voor reguliere zorg door een volwassene.

In elk geval biedt een duidelijke overeenkomst (idealiter schriftelijk) over wat door beide partijen wordt gedekt, een solide basis voor tewerkstelling. Koken en huishoudelijk werk zijn veelvoorkomende twistpunten. Aangezien u werkgever wordt, krijgt u mogelijk te maken met werkgeversverantwoordelijkheden zoals ziektekostenverzekering, belasting en ander papierwerk.

Overheidsprogramma’s en voordelen

Alle gezinnen die langer dan zes maanden in het huis wonen, moeten een Kindergeld uitkering van 184 euro (of iets meer voor latere kinderen) per kind onder de 18, per maand. Lees meer informatie en solliciteer online (alleen in het Duits).

Lagere inkomstenbelasting voor ouders en een uitkering genaamd Elterngeld mogelijk beschikbaar zijn voor sommige expatfamilies. Elterngeld is een maandelijkse toelage voor ouders die stoppen met werken om voor hun kind te zorgen. Het is beschikbaar voor maximaal 14 maanden en betaalt maximaal EUR 1800 per maand, afhankelijk van uw eerdere inkomen. Alle details zijn beschikbaar in deze pdf van het Ministerie voor Gezinnen, Vrouwen en Jeugd (alleen Duitsland).

Een aanvraag voor Elterngeld, moet u contact opnemen met uw plaatselijke family ministerie. Vind hier uw regiokantoor. U komt waarschijnlijk in aanmerking als u Duits bent of in Duitsland woont met een verblijfsvergunning waarmee u kunt werken, bij uw kind kunt wonen en voor hen kunt zorgen.

Je mag maximaal 30 uur per week werken terwijl je de Elterngeld betaling. Als beide ouders weer meer dan 30 uur per week gaan werken, is er gesubsidieerde kinderopvang beschikbaar voor kinderen ouder dan 12 maanden, en sommige steden en staten bieden verdere financiële steun, hoewel dit sterk verschilt per regio.

Relevante artikelen

Recente artikelen